Συχνές Ερωτήσεις

Η πρώτη ορθοδοντική αξιολόγηση προτείνεται να γίνεται γύρω στα 7 έτη, όταν έχουν εμφανιστεί τα πρώτα μόνιμα δόντια. Δεν σημαίνει ότι θα χρειαστεί θεραπεία, αλλά ο γιατρός μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα πιθανές ανωμαλίες.

Εφόσον δεν απαιτείται επέμβαση για κάποια σκελετική ανωμαλία ή κάποιο μηχάνημα πρόληψης για διαχείριση χώρου, πρόωρης απώλειας δοντιών κ.ά., η επανορθωτική ορθοδοντική συχνά αρχίζει μετά την ηλικία των 10-12 ετών. Τότε έχει ολοκληρωθεί η αλλαγή των δοντιών και έχουμε πλέον το μόνιμο οδοντικό φραγμό.

Ωστόσο, η ορθοδοντική θεραπεία μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία.

Πολλοί ενήλικες επιλέγουν σήμερα ορθοδοντική θεραπεία, είτε με παραδοσιακά σιδεράκια είτε με διάφανους νάρθηκες. Η ορθοδοντική μπορεί να βελτιώσει το χαμόγελο και τη λειτουργία των δοντιών σε κάθε ηλικία.

Πότε μπορεί ο ενήλικας να κάνει ορθοδοντική;

• Τα δόντια και τα ούλα είναι υγιή. Ίσως χρειαστούν να προηγηθούν θεραπείες, όπως περιοδοντικός έλεγχος ή σφραγίσματα
• Δεν πρέπει να υπάρχουν ενεργές φλεγμονές ή περιοδοντίτιδα.
• Υπάρχει συνεργασία για την τήρηση των οδηγιών.
• Έχει δοθεί πλήρως το ιατρικό ιστορικό στο ορθοδοντικό για να αξιολογηθούν τυχόν κίνδυνοι.

• Ασυμμετρία στο πρόσωπο ή τη γνάθο.
• Στοματική αναπνοή ή ροχαλητό.
• Πρόωρη ή καθυστερημένη απώλεια νεογιλών δοντιών.
• Δυσκολία στη μάσηση ή το δάγκωμα.
• Δάγκωμα παρειών ή ουρανίσκου.
• Συνωστισμός, λοξά ή προεξέχοντα δόντια.

Κατά την τοποθέτηση ή τις πρώτες ημέρες μπορεί να υπάρξει μια ήπια ενόχληση, η οποία υποχωρεί γρήγορα. Η αίσθηση αυτή είναι φυσιολογική και δείχνει ότι τα δόντια αρχίζουν να μετακινούνται.

Η διάρκεια διαφέρει ανάλογα με το περιστατικό, αλλά συνήθως κυμαίνεται από 12 έως 24 μήνες. Σε απλούστερες περιπτώσεις μπορεί να είναι πιο σύντομη, ενώ σε πιο σύνθετες απαιτείται περισσότερος χρόνος.

Συνήθως κάθε 4–6 εβδομάδες, ανάλογα με τον τύπο της θεραπείας και την πρόοδο.

Σε περίπτωση θεραπείας με διάφανους ορθοδοντικούς νάρθηκες ενίοτε, και εφόσον υπάρχει απόλυτη πειθαρχεία στις οδηγίες του ορθοδοντικού, τα διαστήματα αυτά μπορεί να είναι και αρκετά μεγαλύτερα.

Υπάρχουν αισθητικά σιδεράκια, κεραμικά άγκιστρα και οι διάφανοι νάρθηκες τύπου Invisalign®, που επιτρέπουν πιο διακριτική θεραπεία.

Κινητοί ορθοδοντικοί μηχανισμοί

Μπαίνουν και βγαίνουν από τον ασθενή. Παραδείγματα: κινητά μασελάκια, clear aligners (π.χ. Invisalign).

• Υπάρχουν κινητοί μηχανισμοί που δρουν για σκελετικές μετακινήσεις και σε παιδιά μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη των γνάθων.
• Η επιτυχία εξαρτάται πολύ από τη συνεργασία του ασθενούς (πρέπει να φοριούνται αρκετές ώρες).
• Πλεονεκτήματα: ευκολία καθαρισμού, μεγαλύτερη άνεση, λιγότερη δυσκολία στο βούρτσισμα.
• Μειονεκτήματα: ενίοτε λιγότερη ακρίβεια σε σύνθετες οδοντικές μετακινήσεις.

Ακίνητοι ορθοδοντικοί μηχανισμοί (σταθερή ορθοδοντική)

Τοποθετούνται στα δόντια και δεν αφαιρούνται από τον ασθενή. Παραδείγματα: μεταλλικά ή κεραμικά brackets, γλωσσικά συστήματα. Μηχανήματα για προληπτική ορθοδοντική αλλά ακλόνητα στο στόμα.

• Επιτρέπουν ακριβείς, τρισδιάστατες μετακινήσεις — κατάλληλοι για πολύπλοκες περιπτώσεις.
• Δεν απαιτούν συνεργασία ως προς τη χρήση (αφού δεν βγαίνουν).
• Μειονεκτήματα: δυσκολότερος καθαρισμός, μεγαλύτερη πιθανότητα συγκράτησης τροφών και τερηδόνας αν δεν γίνεται σωστή στοματική υγιεινή.

1. Στοματική υγιεινή

Η καλή στοματική υγιεινή είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία της ορθοδοντικής θεραπείας.

• Βούρτσισμα μετά από κάθε γεύμα
• Χρήση μεσοδόντιων και ορθοδοντικού νήματος
• Στοματικό διάλυμα αν συστηθεί
• Τακτικός καθαρισμός από τον οδοντίατρο

➤ Κακή υγιεινή → κηλίδες στα δόντια, τερηδόνα, ουλίτιδα.

2. Τήρηση των οδηγιών του ορθοδοντικού. Κρίσιμο για την επιτυχία της θεραπείας

• Σωστή χρήση των ελαστικών (ελαστικών έλξης) όταν δίνονται
• Τήρηση ωρών χρήσης των ναρθήκων (αν είναι Invisalign ή γενικά κάποιο κινητό μηχάνημα)
• Παράδοση και χρήση των συγκρατητικών μετά το τέλος
• Εμφάνιση στις προγραμματισμένες επισκέψεις

Αναλυτικές οδηγίες θα δοθούν από τον ορθοδοντικός σας ανάλογα με τη θεραπεία που ακολουθείτε.

➤ Μη συμμόρφωση = καθυστέρηση θεραπείας ή μη ιδανικό αποτέλεσμα.

3. Διατροφικές προφυλάξεις

Ισχύουν κυρίως στα σιδεράκια.

• Αποφυγή σκληρών τροφών (ξηροί καρποί, σκληρές καραμέλες, παγάκια)
• Αποφυγή κολλωδών τροφών (καραμέλες, τσίχλες, μαστιχένια γλυκά)
• Προσοχή σε τρόφιμα που “πιαστούν” στα σιδεράκια (ποπ κορν, σπόροι)
• Κοπή τροφών όπως μήλο, καρότο, τοστ σε μικρά κομμάτια

➤ Ακατάλληλες τροφές → αποκόλληση brackets και καθυστέρηση θεραπείας.

4. Προστασία κατά την άθληση

Ειδικά σε αθλήματα με επαφή (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, πολεμικές τέχνες).

• Χρήση αθλητικού νάρθηκα (mouthguard)

Μείωση κινδύνου τραυματισμού σε χείλη και δόντια

5. Διαχείριση ενόχλησης

Είναι φυσιολογικό να υπάρχει ήπια ενόχληση τις πρώτες ημέρες.

• Ήπια παυσίπονα, αν χρειαστεί
• Ορθοδοντικό κερί για ερεθισμούς
• Μαλακές τροφές τις πρώτες ημέρες

6. Σημάδια που πρέπει να αναφέρουμε άμεσα

• Αποκόλληση brackets ή σπάσιμο σύρματος
• Έντονο πόνο που δεν περνά μετά τις πρώτες 4-5 μέρες.
• Έντονο Πρήξιμο ή φλεγμονή στα ούλα
• Σπασμένο ή παραμορφωμένο νάρθηκα ή μασελάκι
• Άμεση επικοινωνία = αποφυγή καθυστερήσεων.

7. Συγκράτηση μετά τη θεραπεία

Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, τα δόντια τείνουν να επιστρέψουν στην αρχική τους θέση. Για αυτό χρειάζεται χρήση συγκρατητικών (σταθερών ή κινητών). Αποτελούν απαραίτητο στάδιο για να διατηρηθεί το αποτέλεσμα.

• Ιδικά τα πρώτα χρόνια καλό είναι να υπάρχει μια τακτική παρακολούθηση από τον ορθοδοντικό μας.
• Σωστή χρήση κινητών ή ακίνητων συγκρατητικών
• Τακτικό έλεγχο των σταθερών συγκρατητικών και άμεση ενημέρωση του γιατρού σε περίπτωση αποκόλλησης ή σπασίματος του σύρματος.
• Να μην παραλείπονται οι έλεγχοι

Το κόστος εξαρτάται από τον τύπο της θεραπείας και τη δυσκολία του περιστατικού και ενίοτε την ηλικία του ασθενούς. Ο ορθοδοντικός συνήθως προσφέρει αναλυτικό κόστος, διάρκεια θεραπείας και δυνατότητα αποπληρωμής σε δόσεις στη διάρκεια της θεραπείας.

Όχι. Οι εξαγωγές γίνονται μόνο όταν είναι πραγματικά απαραίτητες, ύστερα από αξιολόγηση του χώρου και της σχέσης των δοντιών και γνάθων.

Ναι, σε πολλές περιπτώσεις γίνεται ορθοδοντική θεραπεία με προσοχή. Τα εμφυτεύματα δεν μετακινούνται, αλλά τα υπόλοιπα δόντια μπορούν να ευθυγραμμιστούν γύρω τους.

Φυσικά. Αθλητισμός, εργασία και κοινωνική ζωή συνεχίζονται κανονικά. Για έντονα αθλήματα συνιστάται προστατευτικός νάρθηκας.

Τις πρώτες ημέρες μπορεί να αλλάξει ελαφρώς η άρθρωση, αλλά σύντομα το στόμα προσαρμόζεται και η ομιλία επανέρχεται φυσιολογικά.

Σε θεραπείες με σιδεράκια συνήθως δεν υπάρχει διάστημα προσαρμογής και ο ασθενής μιλάει εξ αρχής κανονικά, ενώ με νάρθηκες ίσως χρειαστούν κάποιες μέρες προσαρμογής.